Vandaag is er heel wat te doen rond de inschrijvingsgelden in het volwassenenonderwijs maar eigenlijk is dit nog maat een eerste stap in een hervormingsoperatie. De Vlaamse Minister van Onderwijs wil de komende periode een grondige oefening doen om het aanbod van levenslang leren beter af te stemmen. Vlaams Parlementslid Loes Vandromme (cd&v) benadrukt dat de nabijheid van het aanbod cruciaal is. ‘Voor wie zich verder wil ontwikkelen en bijscholen in een snel veranderende arbeidsmarkt moet dat aanbod toegankelijk, bereikbaar en voldoende flexibel blijven.’
Tweedekansonderwijs als belangrijk instrument
Uit cijfers die Loes Vandromme opvroeg, blijkt dat het aantal VDAB-cliënten dat een traject volgt naar een diploma secundair onderwijs de afgelopen vier jaar stabiel is gebleven, met ongeveer 580 cursisten. Toch is er een lichte daling in het slaagpercentage waar te nemen. Van 68% in 2020 daalde het aantal geslaagden naar 58% in 2024.
Van de 590 cursisten die momenteel een opleiding secundair onderwijs volgen, is 71% werkzoekende met een werkloosheidsuitkeringsaanvraag. De meeste cursisten volgen een opleiding tot opvoeder/persoonsbegeleider (35%) of zorgkundige (19%). Verder blijkt dat bijna 97% van deze cursisten hun opleiding volgt via een Centrum voor Volwassenenonderwijs.
‘Het is nu belangrijker dan ooit om tweedekansonderwijs te promoten, vooral gezien de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd. Tweedekansonderwijs biedt werkzoekenden de mogelijkheid om een diploma secundair onderwijs te behalen en hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten,’ aldus Loes Vandromme. ‘Er is al veel samenwerking tussen de verschillende onderwijsactoren, maar er blijft op dit vlak zeker ruimte voor verbetering.’
Knelpuntberoepen in de lift
Loes Vandromme vroeg ook cijfers op over opleidingen die toeleiden naar een knelpuntberoep. De afgelopen vijf jaar is het aantal cursisten dat zich richt op een dergelijke opleiding sterk gestegen met 26,32%. Het slaagpercentage voor deze opleidingen is in dezelfde periode wel licht gedaald, van 77% in 2020 naar 74% in 2024.
Net als in het secundair onderwijs zijn de meeste cursisten werkzoekenden met een werkloosheidsuitkeringsaanvraag (63%). Daarnaast volgen 13% van de cursisten een opleiding als "vrij ingeschreven niet-werkende werkzoekende". De grootste stijging in het aantal cursisten werd genoteerd in de sectoren Transport en Logistiek (+59%) en Zorg en Onderwijs (+47%).
VDAB organiseert zelf geen eigen opleidingen voor deze knelpuntberoepen maar werkt daarvoor samen met externe partners zoals de Centra voor Volwassenenonderwijs (22%), hogescholen (18,74%) en andere partners (16%).
Flexibiliteit als sleutel tot succes
‘De huidige flexibiliteit van het aanbod blijkt nu toch vaak te kort te schieten, met slechts twee instapmomenten per jaar. Daardoor lijkt er op papier soms een overlap te zijn van verschillende opleidingen, maar is dat in de praktijk niet het geval. Het kan zeker niet de bedoeling zijn dat we mensen een half jaar laten wachten om met een opleiding te starten.’
‘Daarom pleit ik voor meer flexibiliteit in het volwassenenonderwijs. Zeker nu de werkloosheidsuitkeringen beperkt worden in de tijd, is het belangrijk om snel in te kunnen spelen op de vraag naar omscholing en bijscholing,’ zegt Vandromme.
Het parlementslid verwijst ook nog naar artikel 3 in het decreet betreffende het volwassenenonderwijs dat het volgende stelt: “Het volwassenenonderwijs heeft als doelstelling enerzijds de cursisten de kennis, vaardigheden en attitudes bij te brengen die nodig zijn voor de persoonlijke ontwikkeling, het maatschappelijk functioneren, het verder deelnemen aan onderwijs, het uitoefenen van een beroep of het beheersen van een taal en anderzijds de cursisten in staat te stellen erkende studiebewijzen te behalen.”
‘Deze doelstelling staat op vandaag niet ter discussie en blijft wat onze fractie betreft ook bestaan’, stelt Vandromme.
‘Een evaluatie van het aanbod van levenslang leren vindt ik zeker een goed idee,’ zegt het parlementslid. ‘Maar ik wil waarschuwen voor verschraling van dat aanbod. Nu meer dan ooit is er behoefte aan opleidingen die flexibel, toegankelijk en bereikbaar zijn om levenslang leren te blijven promoten in Vlaanderen én om wie werkloos is een opstap naar werk te geven.’
