In enkele jaren tijd is het aantal kinderen dat huisonderwijs volgt spectaculair gestegen. De coronapandemie deed veel meer ouders beslissen hun kinderen huisonderwijs te geven, maar die trend bleef ook na de pandemie aanhouden.
Zeker in de provincie Antwerpen zien we een zeer grote stijging van 423 leerlingen in het schooljaar 2019-2020 naar 3214 in 2023-2024. Dat is meer dan de helft van alle leerlingen in huisonderwijs in Vlaanderen. In Vlaanderen krijgen 5.615 kinderen nu thuis les.
Onlangs kondigde de minister van onderwijs nog aan de controles op huisonderwijs aan te scherpen omwille van een aantal verontrustende situaties die naar het parket werden doorgestuurd.
Kwaliteit van huisonderwijs
‘Net zoals dat voor erkende scholen gebeurt, wordt ook huisonderwijs gecontroleerd door de onderwijsinspectie. Vorig schooljaar vonden 766 eerste controles op huisonderwijs plaats. 93 van die controles gaven aanleiding tot een negatief advies. Daar werd een opvolgingscontrole voorzien waarbij 28 controles tot een blijvend negatief advies leidden’, zegt Vlaams parlementslid en onderwijsexperte Loes Vandromme (cd&v). ‘Huisonderwijs wordt in Vlaanderen wel degelijk en streng gecontroleerd,’ besluit ze.
Daarnaast moeten leerlingen in huisonderwijs uiteraard ook examens afleggen om een attest basisonderwijs of diploma secundair onderwijs te bekomen. Die leerlingen doen het ook behoorlijk. Het aantal leerlingen basisonderwijs in huisonderwijs stijgt, maar het slaagpercentage doet dat ook. In het schooljaar 2021-2022 slaagde 70% van de leerlingen in huisonderwijs. Vorig schooljaar was dat 76.41%.
‘Stellen dat het huisonderwijs in Vlaanderen per definitief niet voldoet aan de onderwijskwaliteit die wij voorop stellen, is dus zeker niet waar. Het is echt niet nodig om een heksenjacht tegen huisonderwijs te ontketenen’, vindt Vandromme.
Monitoring en kwaliteitsbewaking
De onderwijsinspectie kijkt ook al me een strengere blik op het huisonderwijs, terecht, en toch zien we een grote stijging van het aantal kinderen dat thuis onderwijs krijgt. ‘We mogen onze ogen niet sluiten voor deze trend en vooral luisteren naar de ouders die hun kinderen onderwijzen,’ vindt Loes Vandromme. ‘De voorbije weken konden we vele getuigenissen lezen en horen van ouders die er bewust voor kiezen om hun kinderen thuis te onderwijzen. Soms omdat er geen andere keuze is, omdat kinderen niet kunnen aansluiten op gewone lessen. We moeten de verschillende profielen van kinderen in huisonderwijs veel beter in kaart brengen.’
In Vlaanderen zijn er heel wat kinderen, 42000 leerlingen, die niet voltijds naar school kunnen. Sommige kinderen hebben recht op TOAH, maar dat is maar 4 uur per week. Die leerlingen worden ook niet onder huisonderwijs gecatalogeerd.
‘Ouders hebben het recht om huisonderwijs aan hun kinderen te geven, maar we moeten er blijven over waken dat dit ook kwaliteitsvol onderwijs is’, zegt Loes Vandromme.
‘Vlaanderen is een welvarende regio en zou moeten kunnen garanderen dat elk kind goed onderwijs kan genieten. Op school, maar ook in sommige situaties thuis. En dan moet ook het halen van getuigschriften en diploma’s een mogelijkheid blijven.’
Extra info:
Aantal leerlingen (basis- en secundair onderwijs) dat huisonderwijs volgt:
Aantal leerlingen dat slaagt voor examencommissie basisonderwijs:
Slaagpercentages voor examencommissie secundair voor leerlingen die huisonderwijs volgen, worden niet bijgehouden. De laatste kolom vermeldt het percentage voor alle leerlingen die examens Basisonderwijs via examencommissie doen, dus ook jongeren die bijvoorbeeld geen getuigschrift Basisonderwijs op school behaalden of die niet naar een erkende school gingen.
Aantal lln. dat de overstap van regulier naar huisonderwijs maakt:
Schooljaar 2019-2020: 131
Schooljaar 2020-2021: 382
Schooljaar 2021-2022: 494
Schooljaar 2022-2023: 1140
Schooljaar 2023-2024: 620
Aantal lln. dat overstapt van huisonderwijs naar regulier onderwijs:
Schooljaar 2019-2020: 147
Schooljaar 2020-2021: 267
Schooljaar 2021-2022: 447
Schooljaar 2022-2023: /
Schooljaar 2023-2024: 335
