“Er is wel wat bezorgdheid over onze Nederlandse taal,” zegt Vlaams Parlementslid en onderwijsexperte Loes Vandromme (cd&v). “Al sinds enkele jaren is het aantal Vlaamse studenten dat kiest voor een master of een bacheloropleiding Nederlands dalend. We moeten nu maatregelen nemen om het tij te keren.”
In haar beleidsnota benadrukte de minister expliciet dat de kennis van het Nederlands en taalvaardigheid een prioriteit zijn. “Ik ben dan ook zeer benieuwd welke maatregelen de minister zal nemen om de taalopleidingen en nog meer specifiek de taalopleidingen Nederlands op te waarderen,” zegt Vandromme. “Het aanleren van een taal is een expertise. We zien een stijgende vraag naar goeie leerkrachten voor NT2-lessen in het volwassenenonderwijs. Om een nieuwe taal aan te leren verwachten we van leerkrachten ook specifieke didactische vaardigheden. We moeten alles op alles zetten om ook wetenschappelijk onderzoek en doctoraten over die didactiek te ondersteunen. Het is van groot belang dat die expertise ook indaalt in de lerarenopleiding en in professionaliseringstrajecten voor leerkrachten.”
Cijfers
In de academisch gerichte bachelor waren er in het schooljaar 2023-2024 voor ‘Taal- en letterkunde’ 1785 studenten ingeschreven, voor ‘Toegepaste taalkunde’ 1033 en voor ‘Geschiedenis- Taal en-letterkunde’ 548. Acht jaar eerder (academiejaar 2015-2016) waren er nog 2270 studenten ‘Taal- en letterkunde’, 1944 studenten ‘Toegepaste taalkunde’ en 770 studenten ‘Geschiedenis- Taal- en letterkunde’. Dat zijn dus dalingen van respectievelijk 21%, 47% en 29%.
Voor het studiegebied ‘Toegepaste taalkunde’ binnen de masteropleidingen daalt het aantal inschrijvingen van 883 naar 507 (- 39%) in acht jaar. Een gelijkaardige daling (-32%) stellen we vast voor het studiegebied Master ‘Taal- en Letterkunde’ (van 1109 naar 752 inschrijvingen).
Studenten in deze opleidingen vertegenwoordigden eerder al een klein aandeel van het totaal aantal studenten. In het academiejaar 2015-2016 ging dat over 2.61% van het totaal aantal studenten, acht jaar later is hun aandeel nog verder gezakt naar amper 1.43% van het totaal aantal studenten in Vlaanderen.
Geen goed nieuws
Die dalende inschrijvingscijfers zijn geen goed nieuws volgens Vandromme. “Zeker nu we net heel hard moeten inzetten op de integratie en het aanleren van de Nederlandse taal. Daarom lijkt het mij ook logisch dat er extra geïnvesteerd wordt in de opleidingen tot leraar Nederlands. Want als we willen inzetten op goed Nederlands, dan moeten we ook investeren in onze experten ter zake: onze leerkrachten Nederlands,” stelt het parlementslid. Loes Vandromme roept de minister daarom op om snel werk te maken van een opwaardering van taalopleidingen Nederlands. “Eerder stelde de minister al dat het aanleren van de Nederlandse taal een beleidsprioriteit is. Ik roep haar op daar ook effectief de nodige acties aan de koppelen.”
De Staat van het Nederlands
Naar aanleiding van de Week van het Nederlands bracht de Taalunie een nieuw rapport ‘de staat van het Nederlands’ over de attitudes tegenover Nederlands, de populariteit bij jongeren van het Nederlands enzovoort. Daaruit blijkt onder andere dat er toch een aantal aandachtpunten zijn (jongeren lezen bijvoorbeeld minder uitsluitend in het Nederlands) maar anderzijds is er wel het succes van de Nederlandstalige muziekscène bij jongeren. “Bekende Vlamingen zoals Pommelien Thijs zijn al ambassadeur voor onze mooie taal. Ze kunnen hun stem ook gebruiken om jongeren warm te maken om te blijven kiezen voor Nederlands ook in het hoger onderwijs.”
