Uit cijfers van Onderwijs Vlaanderen die Vlaams Parlementslid en onderwijsexperte Loes Vandromme (cd&v) analyseerde, blijkt dat het aantal leerlingen dat afwezig is op school wegens ‘persoonlijke redenen’ jaar na jaar stijgt. Vorig schooljaar waren maar liefst 1376 leerlingen uit het basisonderwijs en 2804 leerlingen uit het secundair onderwijs 30 halve dagen of meer afwezig op school wegens persoonlijke redenen.
In het basisonderwijs is dat een stijging van 25%. In het secundair onderwijs zijn de cijfers met 47% toegenomen. Zeer opvallend: op drie jaar tijd verdubbelden de cijfers in het gewoon secundair onderwijs.
‘Onaanvaardbaar’, vindt Loes Vandromme. ‘Het leerrecht van deze kinderen wordt geschonden. We moeten alles in het werk stellen om het recht op onderwijs te blijven garanderen voor àlle kinderen.’
Afwezig om persoonlijke redenen
Wie ingeschreven is op een bepaalde school, wordt ook verwacht er aanwezig te zijn. Behalve in het geval van ziekte kan een leerling nog om een aantal andere redenen van school wegblijven.
‘Mits toestemming van de directie kunnen leerlingen bijvoorbeeld afwezig zijn wegens deelname aan time-out-projecten of uitzonderlijke omstandigheden van persoonlijke aard zoals bijvoorbeeld een rouwperiode,’ legt Loes Vandromme uit.
‘Maar we horen in het onderwijsveld steeds vaker dat leerlingen thuis zitten omdat er voor hen geen gepaste vorm van onderwijs kan geboden worden,’ zegt Vandromme. Directies laten leerlingen die bijvoorbeeld zeer moeilijk gedrag tonen, steeds vaker (enkele dagen per week) thuis om de draagkracht van leerkrachten en medeleerlingen niet al te zeer op de proef te stellen en alle partijen wat rust te gunnen. Maar eigenlijk heeft de leerling in kwestie in de eerste plaats gespecialiseerde psychische hulp nodig. Het kinderrechtencommissariaat kaartte deze situatie eerder ook al aan. Tussen september 2022 en eind oktober 2024 ontving men meer dan 90 meldingen over jongeren die gevraagd worden thuis te blijven.
‘Deze cijfers bevestigen nu wat ik al langer hoor op het terrein: voor steeds meer leerlingen wordt het leerrecht ontzegd. Ze zijn afwezig op school, niet omdat ze ziek zijn, maar omdat er voor hen geen geschikte vorm van onderwijs voor handen is. ‘
Leerrecht
‘Steeds vaker gaat dit over jongeren die in de eerste plaats (psychische) hulp nodig hebben en voor wie er geen geschikte vorm van onderwijs beschikbaar is. Hun leerrecht wordt met de voeten getreden,’ vindt Loes Vandromme. In de commissie onderwijs van 6 juni herhaalde Vandromme nogmaals haar vraag om onderzoek te doen naar deze opvallende trend. De minister zou dit samen met haar administratie verder bekijken.
‘Ondertussen zijn de onderwijspartners onder de vleugels van de VLOR (Vlaamse Onderwijsraad) bezig met het opstellen van een strategische verkenning. Tegen het eind van het jaar verwachten we daar het resultaat van. Dat kan alvast een stevige basis vormen om verder structureel beleid op te enten. En ook het Kinderrechtencommissariaat pleit er voor om op zoek te gaan naar structurele oplossingen om deze vorm van uitsluiting tegen te gaan. ‘Ik treed deze oproep absoluut bij,’ besluit Loes Vandromme. ‘Elke leerling heeft recht op gepast onderwijs.’
Tabel: aantal leerlingen in het basisonderwijs dat 30 of meer halve dagen afwezig is ‘wegens persoonlijke redenen'
Tabel: aantal leerlingen in het secundair onderwijs dat 30 of meer halve dagen afwezig is ‘wegens persoonlijke redenen’
