De nood aan Vlaamse Gebarentaaltolken en schrijftolken blijft in onze provincie toenemen. Dat blijft uit cijfers in het jaarrapport van het CAB (Communicatie Assistentie Bureau) die Vlaams Parlementslid Loes Vandromme (cd&v) kon inkijken. Zowel in de sectoren welzijn, onderwijs als werk is er een stijgende vraag. “Lang niet alle vragen kunnen nu beantwoord worden,” weet Vandromme. “Zeker voor wat betreft de vragen in de sectoren onderwijs is het aantal onopgeloste tolkuren groot.” Het parlementslid kaartte de situatie aan bij de minister voor welzijn en voor onderwijs. Ze pleitte daarbij onder andere om op zoek te gaan naar hoe de hedendaagse technologische mogelijkheden nog meer ingezet kunnen worden. Beide ministers zijn bereid hierover samen aan tafel te gaan zitten.
Tolkuren?
Als dove, doofblinde of slechthorende persoon kan je tolkuren aanvragen bij de overheid. Er gelden wel een aantal medische voorwaarden en het aantal uren waar je recht op hebt is ook beperkt. Naargelang de situatie waarin je een tolk nodig hebt, kan je pakketten tolkuren aanvragen. Dat kunnen ‘leefuren’ (voor situaties in je dagelijks leven), onderwijsuren of arbeidsuren (sollicitatie, opleiding, enzovoort) zijn.
In totaal werden in 2025 binnen Vlaanderen 136.742 tolkuren aangevraagd, een stijging van 7,2% tegenover 2024. Daarvan konden de tolken 116.078 uren effectief invullen, ook dat is een stijging van 7% en daarmee werd aan zo’n 84,9% van alle aanvragen tegemoetgekomen.
Het percentage aan effectieve tolkuren stijgt dus jaar naar jaar ook, maar kan de steeds groter wordende vraag nauwelijks bijhouden.
Bijna vier op de tien van de aanvragen gaan over onderwijs. Opvallend daarbij is ook dat het aantal uren in het kader van ‘onderwijs’ dat niet kan beantwoord worden, veel groter is dan binnen de sectoren ‘werk’ en ‘welzijn’. Hoewel de situatie in 2025 wel wat verbeterde, blijft de sector onderwijs toch met een groot tekort kampen: bijna 25% van de vragen naar tolkuren binnen onderwijs geraakt niet ingevuld.
West-Vlaamse situatie
De vraag naar tolkondersteuning blijft ook in West-Vlaanderen jaar na jaar stijgen. “In onze provincie is de situatie in het onderwijs wel opvallend beter dan in de rest van Vlaanderen,” weet Vandromme. Vorig jaar konden we daar 94.2% van alle tolkaanvragen in het kader van onderwijs beantwoorden en dit terwijl er bovendien ook meest aantal aanvragen (27.8% van alle aanvragen in Vlaanderen) uit onze provincie kwamen.
Opleiding
Zeer populair is de opleiding tolk VGT (Vlaamse Gebarentaal) helaas niet. In 2025 studeerden amper 6 nieuwe tolken af in Vlaanderen. Voortaan kan je het diploma tolk VGT trouwens alleen nog behalen als postgraduaat bij de KULeuven. In onze provincie zijn nu 42 tolken VGT actief. “Het feit dat je straks alleen nog een diploma aan de KU Leuven kan behalen is natuurlijk niet bevorderlijk voor de instroom aan tolken in West-Vlaanderen,” geeft Vandromme nog mee. “Dit moeten we zeer goed in de gaten houden. In andere regio’s zoals bijvoorbeeld Antwerpen zien we dat het aantal leerlingen dat tolkuren aanvraagt de voorbije jaren gevoelig daalde. Niet omdat het aantal leerlingen met die noden daalt, maar omdat er amper kon beantwoord worden aan de vraag. Zo dreigen we in een vicieuze cirkel terecht te komen en vallen de meest kwetsbare leerlingen als eerst uit de boot.”
Het parlementslid ziet onder andere heil in de slimme inzet van technologische hulpmiddelen en spoorde de ministers voor welzijn en voor onderwijs aan om hier intensiever over te overleggen op zoek naar oplossingen.
