De middelen voor 1G1P (één gezin, één plan) AanZet, een samenwerkingsverband in de Westhoek dat verschillende organisaties uit de jeugdhulp samenbrengt om kinderen, jongeren en gezinnen te ondersteunen, staan niet in verhouding tot de hulpvragen waarmee de regio wordt geconfronteerd. Dat stelt Vlaams Parlementslid Loes Vandromme (cd&v) vast nu de financiering en de verdeling van middelen binnenkort herzien wordt. “In de Westhoek is het aanbod aan gespecialiseerde jeugdhulpverlening beperkt en vaak minder nabij dan in andere delen van Vlaanderen. 1G1P AanZet vult daardoor een belangrijke leemte op en zorgt ervoor dat gezinnen sneller ondersteuning kunnen krijgen of naar de juiste hulp kunnen worden toegeleid. We mogen niet aanvaarden dat onze gezinnen daardoor langer zouden moeten wachten op de nodige ondersteuning”, vindt Loes Vandromme.
Cijfers
In 2025 liepen er bij 1G1P AanZet maar liefst 1.227 unieke trajecten, goed voor 732 unieke kinderen die voor korte of iets langere tijd begeleid werden. Kinderen en/of gezinnen kunnen bij 1G1P terecht als het op verschillende vlakken, bijvoorbeeld qua opvoeding, moeilijk loopt en ze nood hebben aan ondersteuning maar zeer gespecialiseerde of intensieve hulp niet nodig is. Samen met het gezin wordt dan gezocht naar de best passende hulp binnen het bestaande aanbod of worden verschillende soorten hulp beter op elkaar afgestemd. Ondertussen zijn er overal in Vlaanderen in totaal 16 samenwerkingsverbanden actief. Maar de financiering ervan verschilt nogal per regio. Ondanks de hoge cijfers qua begeleiding, beschikt de Westhoek over het kleinste budget van alle Vlaamse regio's. Gemiddeld gaat het om 1600 euro per begeleid kind, terwijl dit bedrag in een andere regio’s gemakkelijk oploopt tot 3 à 4000 euro tot zelfs een uitschieter van 13.600 euro per kind in een Limburgse regio al kan dit hoge bedrag in die bepaalde regio wel te wijten zijn aan een andere vorm van dataregistratie.
Steeds meer vragen, steeds minder capaciteit
De cijfers tonen alvast heel duidelijk dat de druk op 1G1P AanZet jaar na jaar toeneemt. In 2025 werden in heel Vlaanderen 8.977 unieke trajecten begeleid, waarvan 1.227 door 1G1P AanZet in de Westhoek, dat is 14% van alle begeleidingsopdrachten in Vlaanderen. Van de 5.031 unieke kinderen die in Vlaanderen werden bereikt, waren er 732 (14.5% tegenover de Vlaamse cijfers) afkomstig uit de Westhoek.
Tot eind 2025 kon 1G1P AanZet de toenemende vraag gedeeltelijk opvangen door bijkomende middelen uit de reserves die tijdens de beginjaren waren opgebouwd, maar die reserves zijn intussen opgebruikt. “Daardoor moest het team begin dit jaar met 7,5 VTE worden afgebouwd.
“Uiteraard heeft dat verregaande gevolgen voor de dienstverlening,” zegt Vandromme. “Vandaag staan er in de Westhoek meer dan 100 gezinnen te wachten op ondersteuning. Dat is bijzonder wrang, omdat 1G1P net werd opgericht om gezinnen op een laagdrempelige manier te ondersteunen en wachttijden binnen de jeugdhulp te overbruggen.”
Niet elke regio is dezelfde
Volgens het parlementslid is het dan ook belangrijk om bij de hervorming van de laagdrempelige netwerken verder te kijken dan de huidige financieringsparameters. “De minister van Welzijn werkt momenteel aan een nieuwe regeling voor die laagdrempelige netwerken. In de conceptnota ‘Basiserkenningsbesluit Netwerken laagdrempelige jeugdhulp’ wordt onder meer ingezet op meer samenwerking en het clusteren van bepaalde processen.
“Dat zijn zeker belangrijke stappen, maar bij de financiering moet voldoende rekening worden gehouden met de specifieke context waarin een netwerk werkt. Vandaag wordt bij de verdeling van de middelen rekening gehouden met het aantal jongeren jonger dan 25 jaar en het kansarmoedecijfer. Die parameters zijn belangrijk, maar vertellen niet het volledige verhaal”, aldus Vandromme. “Een gezin in de Westhoek heeft niet dezelfde toegang tot jeugdhulp als een gezin in een dichtbevolkte regio waar het aanbod veel groter en beter bereikbaar is. ” Ook het bestaande hulpaanbod, de bereikbaarheid en nabijheid van hulpverlening en de coördinerende opdrachten die een netwerk moet opnemen, moeten mee in rekening worden gebracht.”
Daar komt volgens haar nog een historische scheefgroei bovenop. “Doorheen de jaren zijn er verschillende tijdelijke middelen via projectoproepen verdeeld, waarbij regio's telkens op een vergelijkbare manier middelen kregen, zonder voldoende rekening te houden met de omvang en specifieke kenmerken van de regio. Daardoor is een verschil ontstaan dat vandaag steeds moeilijker te verantwoorden is.”
Investeren in wat werkt, maar ook durven bijsturen
“Anderzijds zijn meer middelen niet het antwoord op alles”, gaat Vandromme verder. “Ook organisaties moeten voortdurend kritisch kijken naar hun werking. Dat gebeurt hier ook. 1G1P AanZet maakte de voorbije jaren verschillende interne oefeningen om efficiënter te werken. Maar wanneer we tegelijk zien dat de aanmeldingen blijven stijgen, de reserves zijn opgebruikt en meer dan honderd gezinnen wachten, moeten we ook durven erkennen dat de huidige financiering niet volstaat.”
Vandromme pleit daarom voor een financieringsmodel dat beter aansluit bij de realiteit op het terrein. De nieuwe regeling die de minister binnenkort wil uitwerken, biedt volgens haar een belangrijke kans om die oefening te maken. “Ik roep de minister dan ook op om bij de verdere uitwerking van de nieuwe conceptnota niet alleen te kijken naar het aantal jongeren en kansarmoede, maar naar het volledige plaatje. Hoeveel hulp is er beschikbaar? Hoe ver moeten gezinnen zich verplaatsen? Welke verbindende en coördinerende rol moet het netwerk opnemen? En welke extra inspanningen zijn nodig in regio's waar het reguliere jeugdhulpaanbod beperkt is?”
“Waar het hulpaanbod schaarser en de afstanden groter zijn zoals in de Westhoek, is een sterk laagdrempelig netwerk des te belangrijker. 1G1P AanZet heeft bewezen dat het een cruciale schakel is. Nu moeten we ervoor zorgen dat het netwerk ook de middelen en capaciteit krijgt om die opdracht waar te maken.”
