Loes in Brussel

Op vraag van Vlaams Parlementslid Loes Vandromme die de situatie van de onderwijsinternaten al meerdere malen aankaartte, gaf de minister in de commissie Onderwijs te kennen dat ze tegen eind dit jaar een eerste evaluatie van het decreet op onderwijsinternaten wil klaar hebben.

‘Dat is bijzonder goed nieuws,’ vindt Vandromme. ‘Het nieuwe decreet voor onderwijsinternaten is sinds 2023 van kracht. De regelgeving is dus behoorlijk recent maar toch is een eerste evaluatie een absolute must.’

Vlaams parlementslid en onderwijsexperte bij cd&v Loes Vandromme is tevreden dat er na al die jaren eindelijk werk wordt gemaakt van nieuwe eindtermen: “Een beter onderwijs, dat start voor cd&v bij meer kennis, meer Nederlands en meer vertrouwen in onze leerkrachten. We zeggen met cd&v al lang dat de onderwijskwaliteit omhoog moet, onder meer door opnieuw sterker in te zetten op meer handvaten voor scholen, leerkrachten en directies zodat zij kwaliteitsvol onderwijs voor elk kind kunnen uitwerken en garanderen. Want kennis werkt als een kapstok. Hoe meer kennis je hebt, hoe gemakkelijker je leert. Daarom is het belangrijk dat die kennisopbouw ook geleidelijk en goed doordacht gebeurt. Leerkrachten kunnen doorwerken op de kennisbasis die andere leerkrachten al opbouwden. 

De B-stroom is er in regel voor leerlingen die op het einde van het zesde leerjaar het getuigschrift basisonderwijs niet behalen. Er zijn ook andere mogelijkheden om in te stromen. Uit cijfers die Vlaams parlementslid Loes Vandromme (cd&v) opvroeg, blijkt dat 23,4% van de leerlingen die in het schooljaar 2023-2024 instroomden in het eerste jaar B-stroom of 1B dit deden op basis van leeftijd. Deze leerlingen waren 12 jaar in december 2023 en hebben het lager onderwijs niet afgemaakt of gevolgd. Concreet gaat het dan vaak om leerlingen die al na het vijfde, vierde of zelfs derde leerjaar overschakelen of om nieuwkomers. Deze leerlingen hebben dus een aantal zeer belangrijke competenties gemist, maar komen toch terecht in het secundair onderwijs. Het percentage ligt aanzienlijk hoger dan de twee schooljaren voordien (respectievelijk 16,81% en 16,36%). 67,8% stroomt wel in vanuit het zesde leerjaar zonder getuigschrift en 8,9% met getuigschrift.

Het water staat aan de lippen van de Vlaamse onderwijsinternaten, zo stelt Vlaams parlementslid Loes Vandromme (cd&v). “Onderwijsinternaten zien een toestroom van kleuters, leerlingen uit het buitengewoon onderwijs en jongeren die via de jeugdrechter geplaatst worden”, aldus Vandromme. “Tegelijkertijd beschikken onderwijsinternaten over steeds minder middelen om met die nieuwe uitdagingen om te gaan.” Het parlementslid vreest dat onderwijsinternaten de deuren zullen sluiten en vraagt om een evaluatie.  

Vlaams parlementslid Loes Vandromme is tevreden met het onderzoeksrapport: “Dat onderzoek komt geen minuut te vroeg. Ik pleit al veel langer dan vandaag om nauwgezet te monitoren als het over onze zijinstromers gaat. In de vorige legislatuur maakte ik ook een plan met een aantal concrete voorstellen om zijinstromers aan te trekken en ze ook te houden in het onderwijs. Eén van de belangrijkste aanbevelingen was om een onderbouwde monitoring te voorzien. Het onderzoek van professor Dewitte is alvast een eerste, belangrijke stap. Tot nu toe hadden we geen enkele houvast qua cijfermateriaal en was het gissen naar oorzaken.”

Vlaams parlementslid voor cd&v Loes Vandromme reageert bezorgd op het jaarverslag van de Vlaamse Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB’s), waaruit blijkt dat die CLB’s steeds meer gedragsproblemen zien in scholen. Zo kwamen vorig jaar meer dan 25.000 leerlingen vorig jaar in contact met het CLB, een recordaantal. Daarnaast werden188 kinderen definitief van de lagere school gestuurd wegens gedragsproblemen en waren er nooit meer spijbelaars in onze scholen.

Bijna anderhalf jaar na de lancering hebben in totaal 437 scholen gebruik gemaakt van de planlastcalculator. Dat is 10.88% van alle Vlaamse scholen. De onderwijsinspectie stelde deze online tool samen. Daarmee kunnen scholen hun eigen planlast in kaart brengen.

In februari vorig jaar, toen de calculator al acht maanden beschikbaar was, hadden 293 scholen of 7.6% van alle Vlaamse scholen de calculator ingevuld.

‘Deze cijfers liggen toch onder de verwachtingen’, vindt Loes Vandromme, Vlaams Parlementslid en onderwijsexperte voor cd&v. Ze blijft pleiten voor meer maatregelen om planlast van de scholen aan te pakken. ‘De planlastcalculator is een goede eerste stap om zicht te krijgen op de individuele situatie van de school, maar er is veel meer nodig’, stelt het parlementslid.

Na een grote stijging in het schooljaar 2022-2023 is het aantal nieuwe zijinstromers vorig schooljaar teruggevallen tot op het niveau van in 2021-2022. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams Parlementslid Loes Vandromme opvroeg bij de minister van Onderwijs.

Bovendien blijft de lerarenbonus nog steeds onderbenut en blijkt uit cijfers heel duidelijk dat heel wat nieuwe zijinstromers die in knelpuntvakken en -ambten aan de slag gaan, heel wat jaren anciënniteit kunnen meenemen. Dit in tegenstelling tot zijinstromers die voor 2020 in het onderwijs starten. ‘We varen blind als het gaat over de zijinstromers,’ zegt het parlementslid. ‘We moeten echt veel beter en meer monitoren.’

Deeltijds beroepsonderwijs kantelt binnenkort volledig in, in duaal leren, maar voor veel jongeren is er geen geschikt traject. Loes Vandromme, Vlaams Parlementslid voor cd&v en onderwijsexperte trekt aan de alarmbel: ‘Het is hoog tijd om werk te maken van meer flexibele leerwegen om ook het leerrecht van de meest kwetsbare leerlingen te garanderen op weg naar een onderwijskwalificatie.’

In 2025 wordt werk gemaakt van de koppeling tussen de online catalogus van alle bibliotheken en de bijzondere bibliotheken zoals Luisterpunt, een specifieke Vlaamse openbare bibliotheek voor personen met een leesbeperking. Blinden, slechtzienden, maar ook personen met dyslexie kunnen er terecht voor luisterboeken of DAISY-boeken. Binnenkort zal er ook meer Vlaamse content aangeboden worden op het e-platform en vanuit de Vlaamse regering wordt het gesprek met de federale collega’s omtrent een uitzonderingsregel in de auteurswetgeving aangegaan. Die regeling moet het mogelijk maken dat mensen die Nederlands leren, maar geen leesstoornis hebben, ook gebruik kunnen maken van DAISY-boeken van Luisterpunt.

Vlaams parlementslid Loes Vandromme (cd&v) is tevreden dat er verder werk gemaakt wordt van inclusie op vlak van lezen. ‘Zo verlagen we de drempel voor vele mensen om makkelijker en sneller boeken te vinden.’